Macaristan Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin Grönland’a ilişkin yayımlamayı planladığı olası ortak bildiriyi desteklemeyeceklerini açıkladı. Prag’da Çekya Dışişleri Bakanı Petr Matzinka ile düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Szijjarto, Grönland konusunun AB’nin değil, yalnızca Danimarka ve ABD arasında çözülmesi gereken ikili bir mesele olduğunu söyledi.
Bu meseleyi ikili bir konu olarak değerlendiriyor ve çözümün taraflar arasında diyalog yoluyla bulunması gerektiğine inanıyoruz. Bu nedenle, konunun AB düzeyinde bir mesele olmadığını düşünüyoruz. Dün daimi temsilcilerin yaptığı istişarelerde, bu konuda bir AB bildirisi yayımlanmasını ne gerekli ne de mümkün gördüğümüzü açıkça ifade ettik.
Grönland, Danimarka Krallığı’na bağlı özerk bir bölge. Ancak Trump birçok kez adanın ABD’nin parçası olması gerektiğini belirtmişti. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise Washington’u adayı ele geçirme girişimlerine karşı uyararak, toprak bütünlüklerinin korunması konusunda saygı beklediklerini vurgulamıştı.
Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’dan ilhak etmek istediği Grönland konusunda kendilerine yönelik ek gümrük vergisi tehdidine karşı harekete geçti.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul (CDU), mevcut şartlar altında AB-ABD ticaret anlaşmasının imzalanmasını beklemediğini belirtti.
AB’nin planları arasında 93 milyar euro değerinde yaptırım içeren gümrük vergileri veya Amerikan şirketlerinin Avrupa pazarındaki faaliyetlerine kısıtlamalar getirilmesi de yer alıyor.
Almanya Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil, Trump’ın Grönland üzerindeki planlarına karşı çıkan bazı ülkelere gümrük tarifesi tehdidinin ardından Avrupa’nın misilleme hazırlığında olduğunu teyit etti.
Berlin’de Fransız Ekonomi ve Maliye Bakanı Roland Lescure ile düzenlenen basın toplantısında Klingbeil, “Bize şantaj yapılmasına izin vermeyeceğiz. Avrupa, birleşik ve net bir yanıt verecek. Şimdi Avrupalı ortaklarımızla birlikte karşı önlemler hazırlıyoruz” diye konuştu.
Klingbeil, Avrupa’nın yanıtının üç eksende şekilleneceğini belirtti: ABD ile mevcut gümrük anlaşmasının askıya alınması, Şubat başına kadar askıya alınmış olan Avrupa’nın ABD’den ithalat üzerindeki tarifelerinin yürürlüğe girmesi ve AB’nin “ekonomik şantaja” yanıt olarak kullanılabilecek araçlar paketini devreye sokması.
Fransız Bakan Lescure de Klingbeil ile aynı görüşte olduğunu belirterek Trump’ın tehdidinin “şantaj” anlamına geldiğini söyledi. “250 yıllık müttefikler ve dostlar arasındaki şantaj elbette kabul edilemez” diyen Lescure, “Avrupalılar olarak yanıtımızda birleşik ve koordineli olmalı, ayrıca AB’nin tüm araçlarını kullanmaya hazır olmalıyız. Egemenliğimizi savunmakta kararlıyız” dedi.
ABD yönetiminin Avrupa’ya yönelik Grönland’ı ilhak tehditleri, Avrupa’da büyük tepki çekti. Fotoğrafta, 17 Ocak’ta dünyanın en büyük adası Grönland’da düzenlenen bir protesto görülüyor. ABD Başkonsolosluğu önündeki gösteriye, Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de katılarak bir konuşma yaptıFotoğraf: Evgeniy Maloletka/AP Photo/picture alliance
“Ticari bazuka” hâlâ masada
AB Komisyonu sözcüsü Olof Gill de anlaşmazlığı tırmandırmak istemediklerini, önceliğin “diyalog kurmak” olduğunu ancak bununla birlikte her şeye de hazırlık yaptıklarını söyledi.
Gill, ABD’nin gümrük vergilerini gerçekten uygulamaya koyması durumunda AB’nin ekonomik çıkarlarını korumak için her adımı atabileceklerini ifade etti. AB’nin kullanabileceği ekonomik araçlara dikkat çeken Gill, “bazuka” olarak adlandırılan ticari baskı seçeneğinin masadan kalkmadığını söyledi.
AB, ticaret baskılarına karşı Zorlama Karşıtı Araç adlı bir mekanizmayı kabul etmişti. Bu düzenleme, üçüncü bir ülkenin ticaret önlemleri yoluyla AB’yi veya bir üye devleti belirli bir karar almaya zorlamaya çalışması durumunda karşı adımlar atılmasını öngörüyor.
AB: “Egemenliğimizi koruyacağız”
Söz konusu kriz, onlarca yıldır ABD-Avrupa ilişkilerinde yaşanan en ciddi kriz olarak değerlendiriliyor.
Trump, Cumartesi günü Grönland’ın ABD’ye devredilmemesi durumunda, Grönland’ın özerk bölge olduğu Danimarka da dahil olmak üzere Avrupa ülkelerine yüzde 25’e varan gümrük tarifesi uygulayacağını açıklamıştı.
İngiltere, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç ve İsveç, hafta sonunda yaptıkları ortak açıklamayla bu tehdide tepki göstermişti. Söz konusu ülkeler, Pazar günü yaptıkları ortak açıklamada, Beyaz Saray’ın söz konusu gümrük vergisi tehdidini sert bir şekilde eleştirdi. Açıklamada, “Gümrük tehditleri, transatlantik ilişkileri zayıflatıyor ve bir tırmanış riskini beraberinde getiriyor” ifadelerine yer verildi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, önümüzdeki günlerde bu konuda liderler arasında özel bir zirve düzenleneceğini duyurdu.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük tehditlerinin ardından Danimarka ve Grönland ile dayanışma içerisinde bulunduğunu vurguladı.
Von der Leyen, X platformunda yaptığı açıklamada, “Grönland’ın ve Danimarka Krallığı’nın egemenliğini koruma taahhüdümüze birlikte sıkı sıkıya bağlıyız” dedi. Avrupa Komisyonu Başkanı, Avrupa dayanışmasına yönelik bu tür meydan okumalara “kararlılık ve direnişle” yanıt verileceğini belirtti.
Altın ve gümüş fiyatları gece sıçradı
Öte yandan Trump’ın yeni tehditlerinin ardından, altın ve gümüş fiyatları Pazartesi günü yeni rekor seviyelere yükseldi.
Asya piyasasında altının ons fiyatı zaman zaman 4.690 dolar seviyesini görürken, gümüş ise 94,12 dolardan işlem gördü. Bu değerli metaller, birçok yatırımcı tarafından kriz dönemlerinde “güvenli liman” olarak görülüyor. Buna karşılık, Avrupa borsalarındaki hisse senedi fiyatları düştü.
Almanya’da DAX endeksi işlem başlangıcında yüzde 1,46 düşüşle açıldı. Paris Borsası’nda CAC 40 endeksi yüzde 1,75 değer kaybederken, Milano Borsası yüzde 1,61 geriledi. Londra’da ise endeks başlangıçta sadece yüzde 0,41 düştü.
Rusya Yüksek Ekonomi Okulu Avrupa ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi Direktör Yardımcısı Dmitriy Suslov, Sputnik’e demecinde ABD Başkanı Donald Trump’ın onlarca yıl sonra ilk kez ABD’nin topraklarını genişleteceğini ve ülkesinin en büyük başkanlarından biri olarak tarihe geçeceğini ifade etti.
Suslov, “Trump Grönland’ın kontrolünü ele geçirmeyi başarırsa, ABD’nin en büyük başkanlarından biri olarak tarihe geçecek, kendi döneminde topraklarını onlarca yıl sonra genişletmiş, ABD’nin öncelikle Kuzey Amerika’da olmak üzere Batı Yarımkürede neredeyse koşulsuz egemenlik kurmuş ABD’nin en büyük başkanlarından biri olarak tarihe geçecek” diye konuştu.
Trump’ın tam da bu hedeflerin peşinde olduğuna dikkat çeken Suslov, sözlerini şöyle sürdürdü:
Avrupa, Trump’a Grönland’da istediği kadar asker konuşlandırma hakkını vermeye zaten hazır. Avrupa ve Danimarka, adanın statüsüne dokunulmadığı sürece, Trump’ın Grönland’ın madenlerini istediği gibi ve istediği süre boyunca çıkarmasına izin vermeye zaten hazır. Trump bundan memnun değil. Trump, Rusya ve Çin’den hayali bir tehditten bahsediyor. Bütün bunlar, ABD’nin topraklarını genişletmek ve Trump’ın tarihe girmesine yardımcı olmak için kullanılıyor.
Gün ortasında Niseli bloktan ayrılan çiftçiler, İmatia bölgesindeki Egnatia yolunda dizili traktörleriyle konvoy oluşturuyor. Başbakanla olan ilk görüşmenin ardından bugün bloklardan çıkışlarını tamamlıyorlar; bu süreçte, toplantı sırasında dile getirilen taleplerin ayrıntılı bir dökümü ve gelecek iş birliği planları gündemde yer almaya devam ediyor.
Thessaloniki yakınlarındaki Yeşil Ampuller mevkinde saat 12:00 civarında yapılacak değerlendirme toplantısı bekleniyor ve öğleden sonra traktörler yeniden konumlarını alıp bulundukları noktadan ayrılacaklar. Bu hareketlilik, ERTnews’e dayanarak ilerleyen sürecin bir parçası olarak görülüyor.
Malgara blokundan çiftçiler, bugün sahneye konulacak toplantıyı sabırsızlıkla bekliyor ve yapısal önlemlerin hızlandırılması ile üçüncü ülkelerden gelen ürünlerin kontrollerinin sıkılaştırılmasını ısrarla talep ediyorlar. Ayrıca, Çalışma Bakanlığı’nın yürüttüğü çapraz kontrollerin süresini kısaltmayı hedefleyen adımların da masaya getirileceği belirtiliyor. Yaklaşık bir yıl önce Pella ve Kilkis’ten çiftçilerin ödenmesini erteleyen sorunlar nedeniyle, bu kontrollerin tamamlanmasıyla hesaplarındaki teşvik ve tazminat ödemelerinin netleşmesi umuluyor.
Beş yıl önce başlayan dönüşüm süreciyle Türk Kahvehanesi olan ΣΕΚΑΠ, şimdi JTI Uluslararası Holding çatısı altında yeniden şekillendi. Yunanistan’ı Avrupa’daki gelişimin kilit ülkesi olarak gören bir grup, 2018 yılından bu yana 40 milyon doların üzerinde yatırımla üretim kapasitesini modern bir merkez haline getirdi ve dışa açılma ile inovasyonu merkeze taşıdı. ΣΕΚΑΠ’ın yakın zamanda 50. yılını kutlaması, 2026-2028 hedeflerinin açıklanmasıyla sürdürülebilirliğe verilen önem bir kez daha vurgulandı.
Janine Neuhaus, JTI Hellas’ın genel müdürü olarak, ΣΕΚΑΠ’in küresel bir grubun parçası olduğunu ve dünya çapında 46.000’den fazla çalışanı bulunan bir ailenin üyeliğini temsil ettiğini ifade etti. Yerel düzeydeki yetkililer ise yatırımı ekonomiye güven veren bir adım olarak gördü: Kalkınma Bakanı Yardımcısı Lázaros Tsaudaridis, yatırımın Yunan ekonomisine güçlü bir güven mesajı gönderdiğini belirtirken, Dijital Yönetişim Bakanı Hristos Dermenztzopoulos, İskeçe’daki varlığın bölge için sürdürülebilirliğin temel taşı olduğunu söyledi.
Çevresel ayak izi ve sürdürülebilirlik
JTI Hellas, 2030 yılına kadar karbon nötrlüğü hedefiyle küresel grubun hedefleriyle uyum içindedir ve 2050’ye kadar sıfır sera gazı emisyonu planını yürütmektedir. İskeçe fabrikası bu alanda öncü konumunu sürdürmüş, 2020’den bu yana enerji tüketimini %66, su kullanımını %84, atıkları %62 ve CO2 oranını %88 oranında azaltmıştır. Bu çabalar, grubun çevresel sorumluluğunu güçlendirirken sürdürülebilir üretim modelinin oluşmasına katkıda bulunuyor.
(*) karbon nötrlüğü
Dışa açılma ve inovasyon
ΣΕΚΑΠ, üretiminin yaklaşık %74’ünü 9 Avrupa ülkesine ihraç ederek uzun uçuşa başlayan bir ihracatçı konumundadır; başlıca pazarları İtalya ve Yunanistan’dır. Ekim 2023’ten itibaren JTI Hellas, küresel yatırım planları kapsamında 3 milyar dolar değerinde bir yatırım çerçevesiyle düşük riskli ürünler kategorisine geçiş yaparak, uluslararası markası Ploom ile ısınabilen tütün ürünleri piyasasına girdi. Yunanistan, Ploom’un ilk on ülkeden biri olarak pazara giriş yaptığı ülkeler arasında yer aldı ve bu süreç kentlerde yeni istihdam kapıları açtı.
Bugün JTI Hellas, Yunanistan’da 300’ü aşan çalışanı istihdam ediyor ve İskeçe fabrikası inovasyon, kalite ve sürdürülebilir üretimin merkezi olarak öne çıkıyor. Bu yatırım, tarihi bir Yunan sanayisinin uluslararası bir gruba entegrasyonunun güçlü bir örneğini oluşturuyor; dışa açıklık, inovasyon ve sürdürülebilir kalkınmayı destekliyor.
*voria.gr kaynaklı bilgiler
ΣΕΚΑΠ Ξάνθη: JTI altında yeniden doğuş ve Yunanistan’a stratejik yatırım başlıklı makale, önce Haber.gr Yunanistan haber sitesinde yayımlandı.
02:00
News
