33,9818$% 0.11
37,7251€% -0.39
44,7272£% -0.19
2.726,78%-0,69
4.501,00%-0,22
1838012฿%0.56931
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İsrail’in güney Lübnan’da yaygın olarak beyaz fosfor kullanmasının sivilleri önemli risk altına soktuğunu belirtti. Örgüt, İsrail ordusunun Ekim 2023’ten bu yana güney Lübnan’da en az 17 bölgede beyaz fosfor mühimmatı kullandığını vurguladı. Bu bölgelerin beşinin, sivil nüfusun ağır olduğu yerler olduğu bilgisi verildi.
HRW’nin Lübnan araştırmacısı Ramzi Kaiss, “İsrail’in nüfusun ağır olduğu bölgelerde hava patlamalı beyaz fosfor mühimmatı kullanması sivillere ayrım gözetmeksizin ziyan veriyor ve pek çok kişinin konutlarını terk etmesine neden oluyor. İsrail güçleri, bilhassa de daha az ziyanlı alternatifler kolay kolay bulunabiliyorken, nüfusun ağır olduğu bölgelerde beyaz fosfor mühimmatı kullanmayı derhal bırakmalıdır” halinde açıklamalarda bulundu.
HRW, Lübnan’ın güneyinden sekiz bireyle görüşen ve toplumsal medyada paylaşılan yahut direkt araştırmacılara iletilen 47 fotoğraf ve görüntüyü doğruladı. Bu durum, İsrail’in Güney Lübnan’da yaygın olarak beyaz fosfor kullanmasının, yangın çıkarıcı silahlarla ilgili daha güçlü bir memleketler arası hukuka duyulan muhtaçlığı ortaya koyduğunu belirtti.
MİLLETLERARASI HUKUKTA BEYAZ FOSFOR KULLANIMI
İsrail, yangın çıkarıcı silahlarla ilgili bağlayıcı tek doküman olan Birleşmiş Milletler (BM) Konvansiyonel Silahlar Mukavelesi’nin (CCW) III No’lu Protokolü’ne taraf değil. Mukavele uyarınca sivil bölgelerde havadan yangın çıkarıcı silah akınları yasak. Lakin beyaz fosforun savaş kabahati kapsamında görülmesine ait bağlayıcı bir karar yok. Beyaz fosforun yaydığı dumanın açık alanlarda askeri birliklerin kamufle edilmesi üzere gayelerle kullanılmasının önünde hukuksal bir mahzur bulunmuyor.
Beyaz fosforlu mühimmatlar, silah olarak kullanıldığında yangın çıkaran silahlar olarak kabul ediliyor. Yangın çıkarıcı silahlar milletlerarası hukuk tarafından açıkça yasaklanmasa da, hak örgütleri devletlerin bu silahların sivillere ziyan vermesini önlemek için mümkün olan tüm önlemleri alması gerektiğini vurguluyor.
İSRAİL, DAHA EVVEL DE BEYAZ FOSFOR KULLANMAKLA ELEŞTİRİLMİŞTİ
HRW, İsrail ordusunun 10-11 Ekim 2023’te Lübnan ve Gazze’ye açtığı topçu ateşinde beyaz fosfor atıldığını görüntüler ve görgü şahitleri ile doğruladıklarını belirtmişti. Gazze’de beyaz fosfor kullanmadığını söyleyen İsrail ordusu, Lübnan’daki kullanımla ilgili sessiz kalmıştı.
BEYAZ FOSFORUN TESİRLERİ
Beyaz fosfor dumanı, beşerler için son derece tehlikeli. Solunduğunda ciğerlerde ani yaraların oluşmasına ve boğulmaya yol açıyor. Ciltte yanıklara yol açan beyaz fosfor, oksijenle temas ettiği anda basitçe alev alıyor. Bomba olarak kullanıldığında ise patlayıcı tesirinin yanı sıra yangınların çıkmasına da sebep oluyor.