Hükümet vergi kaçakçılığını yılda 2,5 milyar avro oranında nasıl azaltacak?

Elektronik uygulamalar, yeni veri tabanları ve Yapay Zeka (AI) sistemleriyle, Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, 2026’dan itibaren doğrudan vergiler ve KDV’nin azaltılmasını da içeren reformlar ve dört büyük projeye yatırım yaparak geleceğin vergi dairesini inşa ediyor ve vergi kaçakçılığıyla mücadelede köklü değişiklikler getiriyor.

2025-2028 Orta Vadeli Yapısal Program temelinde, Ulusal Ekonomi ve Maliye Bakanı Kostis Hatzidakis, hükümetin amacının vergi kaçakçılığını yılda en az 2,5 milyar euro azaltmak olduğunu belirtmiştir. Vergi kaçakçılığının önlenmesinden elde edilecek her ek gelir, tüm vatandaşlara kalıcı vergi indirimleri olarak geri dönecek.

Yapay Zeka ile

Vergi stratejisinin uygulanacağı Orta Vadeli Plan’da, hükümet, katı zaman çizelgeleriyle Brüksel’e bir dizi değişiklik taahhüt ediyor, örneğin:

1. Vergi denetimlerinin dijital dönüşümü:

2025’ten itibaren planlanıyor:

■ myDATA platformunun geliştirilmesi ve genişletilmesi.
■ Yapay Zeka araçlarının tanıtılmasıyla iç kullanım için yeni elektronik sistemler ve veri değerlendirme. Gelirler, işlemler vb. için ortak bir “meta veri” deposu oluşturulması ve büyük veri (mega data) analizleri için gelişmiş yazılım çözümleri, yapay zeka teknikleri ve makine öğrenimi uygulaması.
■ İnternet ve modern teknolojilerin uyumsuzluk risklerinin tespiti ve saklanan vergiye tabi gelirlerin belirlenmesi için kullanılması.
Bu önlemler, her vatandaşın veya işletmenin vergi yükümlülüklerinin kişiselleştirilmiş bir takibine, her vergi mükellefinin profilinin oluşturulmasına, cezalardan önce kişisel uyarılara ve otomatik beyanname doldurmaya olanak sağlayacak.

2. Yazar kasa ve POS cihazlarının evrensel bağlantısı: 1/1/2025’ten itibaren, gelişmiş POS terminalleri ve bilişim sistemleri her işlemi gerçek zamanlı olarak AADE’ye iletecek. Aynı zamanda, verginin gerçek zamanlı tespiti, hesaplanması ve tahsili, dijital uygulamalar (myData, myProperty, yazar kasaların POS ile entegrasyonu) aracılığıyla planlanmaktadır. Bu proje, vergi uyumunu artırarak vergi kaçakçılığını önemli ölçüde azaltacak ve “KDV açığını” küçültecek.

3. Vergi mevzuatının kodlanması ve basitleştirilmesi: Yapay Zeka kullanılarak, bilgiye ücretsiz erişim sağlayan ve vatandaşlara ve işletmelere tüm vergi mevzuatını sunan “akıllı” bir bilgi ve danışma aracı oluşturulacak. Bu reformun 2025’te tamamlanması bekleniyor ve şeffaflığı, hukuki güvenliği ve vergi uyumunu artıracak.

4. Vergi kaçakçılığına karşı önlemler: 2024 baharından itibaren kademeli olarak uygulamaya konan ve oylanarak kabul edilen önlemler, 2025’ten itibaren daha fazla sonuç vermeye başlayacak. Bu önlemler arasında elektronik ödemelerin teşviki, serbest meslek sahipleri için varsayılan vergilendirme, dijital damga ve vergi idaresine sunulan veriler için yeni gereklilikler yer alıyor.

Vergi İndirimleri

Bütün bu önlemlerin 2026-2028 üç yıllık döneminde gerçek sonuçlarına göre şekillenmesi bekleniyor.

Hükümetin gündeminde, doğrudan vergilerde şu gibi indirim önerileri yer alıyor:

■ Orta gelir grupları için oranları esas alarak bireysel gelir vergisi oranlarında değişiklikler.
■ 2026’dan itibaren yaşam standartları ölçütlerinde %30’luk kesinti ve zamanla bunların tamamen kaldırılması. Dijital araçların tam uygulanması ve elektronik işlemlerin genişletilmesi, vergi mükelleflerinin gelirlerini ve gerçek mal varlıklarını ortaya çıkaracak ve çalışanlar ile emekliler için tuzak olan sahte gelir belirleme ihtiyacını azaltacak.
■ İşletmeler ve serbest çalışanlar için işletme vergisi kesintisinin kaldırılması: 2025’ten itibaren serbest meslek sahipleri, bireysel işletmeler için bu zorunlu kesinti sona erecek, ancak şirketler, şubeler ve sözleşmeli çalışanlar için geçerli olmaya devam edecek.
■ Sosyal sigorta primlerinde yeni bir indirim: Başbakan, 2027 yılına kadar sosyal sigorta primlerinin 6 puan azaltılacağını açıklamıştır.

Ayrıca, genel KDV oranının %24’ten %23 veya %22’ye, indirimli oranın ise %13’ten %11-%12’ye düşürülmesi hedeflenmektedir.