Avrupa silahlanıyor: AB Trump’ın restiyle teyakkuzda

Trump’ın, “Para ödemeyen müttefiki savunmam” çıkışı sonrası NATO’nun müttefikleri savunmayı taahhüt eden 5’inci maddesi tehlikeye girerken, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin liderleri yeni bir savunma planı oluşturmak amacıyla acil bir zirvede bir araya geldi. İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana birliğin güvenliğinin en tehlikede olduğu dönemde ülkeler, Avrupa savunmasını oluşturmak için yol haritası belirledi. Ülkelerin savunma yatırımları için 150 milyar avroluk kredi açılabileceği belirtilirken, ülkelerinin bütçelerinden yüzde 1,5’luk kısmını savunma yatırımlarına ayırması gerektiği, bu şekilde 650 milyar Euro’luk bir savunma yatırımının gerçekleşebileceği vurgulandı.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin liderleri söz konusu planı görüşmek üzere acil bir zirvede bir araya geldi. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’deki olağanüstü AB Liderler Zirvesi sonrasında ortak basın toplantısı düzenledi. Costa, “Bugün Avrupa ve Avrupalıların güvenliği için belirleyici bir an. Birkaç ay önce savunma konusunda ortak eylemlerimizi yönlendirmek amacıyla stratejik bir beyin fırtınası gerçekleştirdik ve bugün sonuç alıyoruz. Güçlü ve daha egemen bir Avrupa savunmasına doğru kararlılıkla ilerliyoruz” dedi.

Bugün alınan kararların bir aciliyet duygusuyla şekillendiğini vurgulayan Costa, “Öncelikle, Avrupa Savunma Ajansı tarafından öncelikli olarak tanımlanmış olan alanlara yatırım yapma kararı aldık. Bu alanlar, Ukrayna savaşından çıkarılan dersleri yansıtıyor ve NATO ile tam uyum içerisinde. Bunlar, hava ve füze savunması, topçu sistemleri, füzeler ve mühimmat, insansız hava araçları ve anti-drone sistemleri, yapay zeka, siber ve elektronik harpten oluşuyor” dedi. İkinci olarak savunma için ek kamu ve özel fonları harekete geçirme kararı aldıklarını vurgulayan Costa, “Üye devletlerin acilen ihtiyaç duyduğu savunma kapasitesini artırmalarına destek sağlamak için 150 milyar Euro’ya kadar çıkabilecek yeni bir Avrupa finansal enstrümanı oluşturacağız” dedi.

AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen ise, “Bence bugün tarih yazılıyor. Bugünkü AB Liderler Zirvesi’nden Avrupa’nın güvenliğini sağlama ve durumun gerektirdiği ölçekte, hızda ve kararlılıkta harekete geçme konusunda son derece kararlı bir şekilde çıkıyoruz” dedi. Avrupa’nın açık ve mevcut bir tehdit ile karşı karşıya olduğunu ve bu nedenle bugün Avrupalı liderlere “ReArm Europe” planını sunduğunu ifade eden Von der Leyen, “Bu plan, Avrupa’nın bugünkü tehditlerle yüzleşmek için ihtiyaç duyduğu askeri kapasiteyi sağlamayı hedefliyor ve 800 milyar Euro’ya kadar bir kaynak harekete geçirilebiliyor” dedi. Avrupa’nın savunmasının geleceğine ilişkin beyaz kitabın yakında sunulacağını ifade eden Von der Leyen, bunun da 19 Mart’taki AB Liderler Zirvesi öncesinde olacağını duyurdu.

Diğer yandan Almanya, altyapı projeleri ve savunma harcamaları için 800 milyar avroya kadar borçlanma yolları arıyor. Başbakan seçilen Hristiyan Demokrat Birliği lideri Friedrich Merz’in planları, Almanya’nın anayasasında yer alan ve borçlanmayı sınırlayan ‘borç freni’ mekanizmasını aşmayı hedefliyor. Uzmanlar, bu durumun Almanya’nın dış borcunu artırabileceği ve siyasi tartışmalara yol açabileceği konusunda uyarıyor. İtalya’da ise hükümet, Avrupa savunması planı ile ikiye bölündü. Hükümetin üç ortağından ikisi, Avrupa savunması ve ortak borçlanma konusunda ayrı fikirlere sahip. Ancak Sağcı koalisyonun küçük ortağı konumundaki Lega’nın lideri ve Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini, planın yeterli olmadığını düşünüyor.

ABD Başkanı Trump ise önceki gün NATO üyelerine yaptığı tehdidi yineledi. Trump, “Eğer ödeme yapmazsanız sizi savunmayacağız dedim. Bunu 7 yıl önce söyledim ve bu yüzden yüz milyonlarca dolar ödediler. Dediler ki eğer borçlu olsaydık bizi savunur muydunuz? Hayır, savunmazdım dedim” ifadelerini kullandı. Mesele hakkında NBC’ye konuşan yetkililer, ABD’nin yalnızca NATO’nun harcama şartlarını karşılayan ittifak ülkelerini savunma kararı alabileceğini belirtti. 5’inci Madde’ye göre NATO üyelerinden herhangi birine yapılan saldırı, hepsine yapılmış sayılıyor.